Home

Cees de Jong: Provisieverbod onnodig

'Het opleggen van gedragsregels aan verleners van financiële diensten leidt niet tot verandering van consumentengedrag.' Met deze stelling verwoordt promovendus Cees de Jong zijn scepsis over de effectiviteit van de regels die voor verzekeringstussenpersonen zijn gaan gelden.

Omdat het privaatrecht adequate regelingen kent, vindt hij een deel van deze tsunami van publiekrechtelijke regels bovendien overbodig.
De Jong promoveert bij de faculteit Rechtswetenschappen van de Open Universiteit. Op vrijdag 2 september 2011 verdedigt hij zijn proefschrift 'De privaatrechtelijke en publiekrechtelijke positie van de verzekeringstussenpersoon en de gevolmachtigd agent, hun rol in het financiëledienstverleningsproces en de voor hen geldende gedragsnormen'.

Consument niet kritisch
'De nieuwe regelgeving die tot een betere kwaliteit van de advisering door verzekeringstussenpersonen zou moeten leiden, leidt er niet toe dat consumenten bewuster voor een bepaalde tussenpersoon kiezen', aldus De Jong. 'Het is onjuist te veronderstellen dat consumenten de kwaliteit van een verzekeringstussenpersoon kunnen beoordelen en op basis daarvan voor een bepaalde tussenpersoon kiezen.'

Provisieverbod onnodig
Een voorbeeld van deze gedragsregels betreft het provisieverbod. Privaatrechtelijk gezien nemen verzekeringstussenpersonen, zo stelt De Jong vast, de laatste decennia een totaal andere positie in dan voorheen. Aanvankelijk waren zij handelsagenten. Zij werkten voor een of meer verzekeraars en als door hun tussenkomst een verzekering werd gesloten, ontvingen zij van de verzekeraar provisie.
Tegenwoordig worden zij beschouwd als opdrachtnemer van hun klanten. In dit 'zuiver marktmodel' spelen informatie en transparantie een belangrijke rol - ook waar het gaat om de beloning van de verzekeringstussenpersoon.
De minister van Financiën wil per 1 januari 2013 voor een breed scala van verzekeringen een provisieverbod invoeren. De Jong acht de noodzaak voor zo'n verbod enkel aanwezig bij verzekeringen met een vermogensopbouw-element. Bij zulke verzekeringen heeft het betalen van provisie een lagere opbrengst tot gevolg. Hij verwerpt ook de voorgestelde mogelijkheid tot ingrijpen als de door de verzekeringstussenpersoon en de klant overeengekomen beloning naar het oordeel van de toezichthouder kennelijk onredelijk is. Zo'n regeling staat volgens De Jong op gespannen voet met het beginsel van partijautonomie. Zij tast de contractsvrijheid aan en creëert rechtsonzekerheid.

Dubbele zorgplichten
De Jong stelt vast dat verzekeringstussenpersonen te maken hebben met een stelsel van dubbele zorgplichten. Zij moeten zich niet alleen gedragen als een goed opdrachtnemer, maar ook rekening houden met de publiekrechtelijke bepalingen over zorgvuldige dienstverlening. Een belangrijk onderdeel daarvan is het verstrekken van informatie. Adequate informatie is een voorwaarde voor het opheffen van informatieasymmetrie en het bieden van transparantie. Deze informatie moet correct en duidelijk zijn en zij mag niet misleidend zijn. Dit resulteert in een dubbele normstelling, want ook privaatrechtelijk geldt dat informatie correct moet zijn en niet misleidend. Het gevolg van deze dubbele zorgplicht is dat bij overtreding niet alleen de civiele rechter maar ook de Autoriteit Financiële Markten (AFM) handhavend kan optreden. Daarbij kan de rechter de overtreding van een publiekrechtelijke norm in zijn oordeel laten meewegen. De tot dusver door de AFM gepubliceerde boetebesluiten geven volgens De Jong voeding aan de gedachte dat deze toezichthouder daarbij het theoretisch denkbare laat prevaleren boven het praktisch haalbare.

Over Cees de Jong
Cees de Jong (Gilze,1946) begon zijn carrière in de verzekeringswereld in 1968 als loondienstagent van Interpolis. Op 1 augustus 2007 ging hij met pensioen als corporate secretary en legal counsel van AXA Nederland. Sinds zijn pensionering is hij actief als consultant en adviseert hij verzekeraars, gevolmachtigd agenten en verzekeringstussenpersonen over o.a. toezichtzaken.
De Jong is als onderzoeker verbonden aan het UvA Amsterdam Centre for Insurance Studies (ACIS) en is lid van de Raad van Advies van de opleiding Master Verzekeringskunde van de Universiteit van Amsterdam.
Cees de Jong studeerde in 1977 af aan de Erasmus Universiteit. Ruim dertig jaar later verbond hij zich als parttime onderzoeker aan de Open Universiteit en begon hij aan zijn promotieonderzoek. Hij publiceert regelmatig in verzekeringsvakbladen en juridische tijdschriften en is medewerker van het Nederlands Tijdschrift voor Handelsrecht. Van zijn hand verschenen enkele boeken. De Jong verzorgde de laatste uitgave van Haverkorn van Rijsewijk's Assurantietermen en Wetsartikelen en is medeauteur van de gezaghebbende uitgaven Verzekeringsrecht praktisch belicht, Tekst & Commentaar Verzekeringsrecht en Toezicht Financiële Markten.


© 2007 - 2014 Tammes Assurantiën | HanDs Website | Powered by Mahieu